prędkość

BEZPIECZNA PRĘDKOŚĆ

Z przepisów:

Art.19.1. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa, a w szczególności: rzeźby terenu, stanu i widoczności drogi, stanu i ładunku pojazdu, warunków atmosferycznych i natężenia ruchu.
2.Kierujący pojazdem jest obowiązany:
1) jechać z prędkością nieutrudniającą jazdy innym kierującym;
2) hamować w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia;
3) utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie hamowania lub zatrzymania się poprzedzającego pojazdu.
3.Poza obszarem zabudowanym, na jezdniach dwukierunkowych o dwóch pasach ruchu, kierujący pojazdem objętym indywidualnym ograniczeniem prędkości albo pojazdem lub zespołem pojazdów o długości przekraczającej 7 m jest obowiązany utrzymywać taki odstęp od pojazdu silnikowego znajdującego się przed nim, aby inne wyprzedzające pojazdy mogły bezpiecznie wjechać w lukę utrzymywaną między tymi pojazdami. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem przystępuje do wyprzedzania lub gdy wyprzedzanie jest zabronione.

Nadmierna prędkość jest jednym z głównych przyczyn tragedii na drogach.

Wraz ze wzrostem prędkości wzrasta jego energia kinetyczna E=½mv² – dlatego dwukrotne zwiększenie prędkości powoduje czterokrotny wzrost drogi hamowania, rozładowanie tej energii w miejscu uderzenia powoduje czterokrotny wzrost skutków, czterokrotnie wzrasta też strefa możliwego rażenia przed pojazdem. Strefa zagrożenia: http://www.prawko-kwartnik.info/kalku/strefa.swf
Zobacz animację wpływu prędkości na zatrzymanie się pojazdu, oraz prędkość a warunki hamowania.
Trzy rodzaje nawierzchni najczęściej u nas spotykane, takie same samochody, tacy sami kierowcy a różnica tylko w prędkości. Wszystko przedstawione w skali odległości i w skali czasu. Zadziwia 100% zwiększenie drogi zatrzymania po wzroście prędkości z 50 na 72 km/h.
Nagle w odległości 34 m pojawia się przeszkoda i wszyscy rozpoczynają gwałtowne hamowanie z pełną intensywnością.
Podaję skutki wynikające z praw fizyki – prędkość uderzenia w przeszkodę …
W rzeczywistości może być tylko gorzej przy spóźnionej reakcji, przy niezbyt sprawnym samochodzie, przy braku ABS i hamowaniu pulsacyjnym, przy zablokowaniu się kół …

—————————————————————————–

OGRANICZENIE PRĘDKOŚCI

na podstawie Dz.Ust.nr 170 z 12.10.2002r

1.Znak zakazu B33 „ograniczenia prędkości” obowiązuje od miejsca postawienia do:

  • – następnego znaku B33, który zmienia dotychczasowy,
  • – znaku początku strefy ograniczonej prędkości,
  • – znaku początku strefy zamieszkania,
  • – znaku początku obszaru zabudowanego,
  • – znaku końca obszaru zabudowanego,
  • – znaku B34 jako „końca ograniczenia prędkości”,
  • – znaku B42 jako „koniec zakazów”,
  • – najbliższego skrzyżowania jeśli ograniczenie nie jest powtórzone za skrzyżowaniem
    (przecięcie w jednym poziomie dróg mających jezdnię, ich połączenie lub rozwidlenie, łącznie z powierzchniami utworzonymi przez takie przecięcia, połączenia lub rozwidlenia; określenie to nie dotyczy przecięcia, połączenia lub rozwidlenia drogi twardej z drogą gruntową lub stanowiącą dojazd do obiektu znajdującego się przy drodze lub drogą wewnętrzną – nie dotyczy to skrzyżowania na drodze dwujezdniowej, na którym wlot drogi poprzecznej znajduje się tylko z lewej strony i nie ma połączenia z prawą jezdnią.)

Z wybraną prędkościa poruszania się wiąże się sprawa możliwego zatrzymania i sprawa bezpiecznego odstępu od poprzedzajacego pojazdu.
DROGA ZATRZYMANIA

jest zależna od prędkości poruszania się, przyczepności nawierzchni jezdni, czasu reakcji kierowcy i samochodu.

Teraz można ją sprawdzić w  kalkulatorze drogi zatrzymania – należy wpisać swój czas reakcji (dobry =~ 0.35s), czas reakcji układu hamulcowego pojazdu (ok. 0.5s), prędkość jazdy, opóźnienie wg stanu nawierzchni w m/s², zwyczajowy odstęp do poprzedzającego pojazdu lub pole widzenia.
WARTOŚCI UŁAMKOWE NALEŻY PODAWAĆ Z KROPKĄ W MIEJSCU PRZECINKA !

W czasie reakcji następuje zauważenie sytuacji, podjęcie decyzji, przeniesienie nogi z pedału gazu na pedał hamulca (tj 0,35s), naciskanie hamulca, wzrost ciśnienia płynu hamulcowego, rozpieranie cylinderków, docisk klocków do tarcz hamulcowych (okładzin do bębnów) i dopiero hamowanie kół na jezdni (tj 0,5s).
W tym czasie pojazd przebywa drogę reakcji S=V x t.
Następnie pojazd wchodzi w ruch jednostajnie opóźniony i zatrzymuje się po drodze hamowania S = 1/2 at2.
To opóźnienie jest zależne przede wszystkim od stanu nawierzchni. Podałem przykładowe wielkości. Obliczenie jest przeprowadzane dla stałej wartości opóźnienia a wiadomo, że w rzeczywistości może być gorzej (hamowanie pulsacyjne, poślizgi, każde koło na innej nawierzchni, w powietrzu itp).
wykres prędkościwykres drogi
Tak przedstawia się zależność między prędkością a czasem a tak między pokonywaną drogą a prędkością.

Zaskakująca jest prędkość uderzenia w poprzedzający pojazd przy nagłym jego zatrzymaniu w polu naszego zatrzymywania. Wynika to z praw fizyki (ruch jednostajnie opóźniony).

Tak więc aby uniknąć uderzenia w sytuacjach braku widoczności należałoby prędkość dostosować do możliwości zatrzymania. Podobnie odstęp i prędkość za poprzedzającym pojazdem zwłaszcza jak ogranicza nam pole obserwacji.

Praktycznie prowadzi się pojazd bliżej niż wynika z obliczeń – można tak, dopóki przewidujemy spokojne hamowanie poprzednika i intensywność tego hamowania będzie mniejsza od naszych możliwości (rodzaj hamulca, refleks).

W przeciwnym wypadku lepiej nie być zdziwionym.

BEZPIECZNY ODSTĘP = SAFE DISTANCE

W kalkulatorze prawidłowego odstępu przyjąłem czas zadziałania hamulca (nacisk pedału hamulca, tłoczek, płyn, rozpieracze w cylinderkach, kasacja luzu między okładzinami ciernymi a tarczami, ścisk) jako 0,4 sekundy. Do tego czasu doliczany jest Twój czas reakcji i obliczane są skutki.
Przystępując do analizy podajesz prędkość poruszania się, możliwe do uzyskania opóźnienie wg stanu nawierzchni i swoich opon, zwyczajowy odstęp jaki utrzymujesz od poprzednika lub widoczność w metrach.

Więcej na temat bezpiecznego odstępu.

Program zakłada nagłe zatrzymanie w miejscu pojazdu poprzedzającego (uderzenie w drzewo, karambol, zderzenie czołowe).
Sytuację możesz poprawić poprzez skrócenie czasu reakcji, zmniejszenie prędkości lub zwiększenie odległości.
Na pewno nie ma możliwości zmuszenia poprzednika do hamowania z taką intensywnością, która by nam odpowiadała ani zmienić stanu nawierhni jezdni.

Sposób na pomiar odstępu do poprzedzającego pojazdu:

Odległość od obiektu(O) można w przybliżeniu określić znając wymiar obiektu(W), jego rozmiar (w) w polu widzenia odległym od oka (o).

Wzór:

WPROWADŹ ZMIENNE: WYNIKI:
Odległość przyrządu od oka (cm) PRĘDKOŚĆ ABY SIĘ ZATRZYMAĆ GDY SUCHO (km/h)
Rozmiar obiektu w tej odległości od oka (mm) PRĘDKOŚĆ ABY SIĘ ZATRZYMAĆ GDY MOKRO (km/h)
Wymiar rzeczywisty obiektu (cm) ODLEGŁOŚĆ DO OBIEKTU(m)
animacja oceny odstępu
wizualna ocena bezpiecznego odstępu

O = o*W/w; Wykorzystaj kalkulator:
Do pomiaru można wykorzystać dowolny przymiar liniowy lub przedmiot o znanej szerokości.

Ja wykorzystuję swój kciuk – jego szerokości 25 mm – umieszczony w pozycji „OK” na kierownicy w odległości 40 cm od oka:

Pojazd osobowy (szerokość=165cm) mieszczący się w połowie szerokości kciuka(12.5 mm) to odległość = 52m.
Jeśli pokrywa się (25mm) z szerokością pojazdu to jest to odległość od tego pojazdu = 26 m.
Jeśli na pojazd osobowy potrzebne są dwa kciuki (50 mm)- to jest to odległość = 13 m.

Dla samochodu ciężarowego (250cm) będą to odległości odpowiednio: 80m, 40m, 20 m.

BEZPIECZNY ODSTĘP – przyjąłem równy możliwej drodze zatrzymania w określonych warunkach przed nagle zatrzymującym się w miejscu poprzednikiem (np: karambol, czołowe zderzenie, uderzenie w drzewo, słup).
Zakładanie stopniowego, łagodnego i z mniejszą intensywnością niż nasz pojazd hamowania poprzednika może się okazać pomyłką.
Dla prędkości w okolicy 50 km/h na suchej nawierzchni to połowa prędkości wyrażonej w km/h (25 m), natomiast na mokrej powinien być równy(40m).
Wraz ze wzrostem prędkości odstęp bezpieczny musi rosnąć.
Dla prędkości ok.130 km/h bezpieczny odstęp zwiększa się do 130 m na suchej i do 260 m na mokrej nawierzchni drogi.

Przeprowadzona analiza, kalkulator i prezentowane wyniki dotyczą jezdni suchej o max możliwym opóźnieniu 7,5 m/s2 oraz jezdni mokrej o max możliwym opóźnieniu 3,0 m/s2 oraz całkowitego czasu reakcji kierowcy i pojazdu = 1 s.

Warto czasem sprawdzić nasze wyczucie lub popracować nad właściwym korzystając z kalkulatora drogi zatrzymania i kalkulatora powstawania karambolu.

OK ? OK !

Owocnych eksperymentów.